„Zrezygnowałam z pracy, żeby zajmować się synem. Czy na starość zostanę bez emerytury?” Takie wiadomości dostaję od opiekunów regularnie. Odpowiedź jest lepsza, niż wiele osób się spodziewa: lata na świadczeniu pielęgnacyjnym liczą się do stażu w ZUS, bo składki płaci za Ciebie gmina. Są jednak dwa haczyki: limit 20 lub 25 lat i inne zasady dla opiekunów dorosłych od 2024 roku. Poniżej rozkładam to na części i pokazuję, jak te lata wpisać w kalkulatorze.

Kto płaci składki za opiekuna

Za osobę, która pobiera świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opłaca wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Gmina finansuje je w całości, Ty nie dopłacasz ani złotówki (art. 16 ust. 6b).

Podstawą składek jest kwota pobieranego świadczenia (art. 18 ust. 5a). W 2026 roku świadczenie pielęgnacyjne wynosi 3386 zł, więc:

  • składka emerytalna (19,52%) to około 661 zł miesięcznie, czyli mniej więcej 7930 zł rocznie na Twoim koncie w ZUS,
  • do tego dochodzi składka rentowa (8%), która chroni Cię na wypadek własnej niezdolności do pracy.

Dla ZUS to zwykły okres ubezpieczenia, czyli okres składkowy. Do stażu liczy się tak samo jak etat.

Limit: 20 lat dla kobiety, 25 lat dla mężczyzny

Tu jest najważniejsze zastrzeżenie. Gmina płaci składki tylko przez okres niezbędny do uzyskania 20 lat (kobieta) albo 25 lat (mężczyzna) okresów składkowych i nieskładkowych (art. 6 ust. 2a). Liczy się cała Twoja historia, także praca sprzed opieki. Gdy dobijesz do progu, gmina przestaje płacić, choć samo świadczenie dalej dostajesz.

Skąd akurat 20 i 25 lat? To próg, od którego ZUS gwarantuje emeryturę minimalną (art. 87 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), od 1 marca 2026 r. 1978,49 zł brutto. Gmina ma więc „dociągnąć” opiekuna właśnie do tej gwarancji.

Przykład. Pani Ewa przepracowała 14 lat na etacie, a potem przeszła na świadczenie pielęgnacyjne. Gmina opłaci za nią składki przez kolejne 6 lat. Wtedy Pani Ewa będzie miała 20 lat stażu i prawo do emerytury minimalnej. Jeśli dalej opiekuje się synem, następne lata nie będą już okresem składkowym i z tego tytułu nic więcej na jej konto nie wpłynie.

Gmina może sama zapytać ZUS, jak długo ma płacić (art. 6 ust. 2c). Ja i tak radzę dopytać w ośrodku pomocy społecznej, zwłaszcza gdy część stażu pochodzi sprzed wielu lat i nie wszystko jest w ZUS udokumentowane.

A co po osiągnięciu limitu? Jeśli chcesz dalej budować kapitał, możesz rozważyć dobrowolne ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Wtedy jednak składki płacisz sam, więc warunki i koszt sprawdź w ZUS przed decyzją.

Kiedy gmina nie płaci składek

Ustawa wymienia trzy sytuacje (art. 6 ust. 2b):

  • masz inny tytuł do ubezpieczeń, np. pracujesz na etacie, na zleceniu albo prowadzisz firmę. Składki płaci wtedy pracodawca lub Ty sam,
  • świadczenie dostajesz już tylko po śmierci podopiecznego (przysługuje do końca następnego miesiąca),
  • świadczenie jest podwyższone za drugie i kolejne dziecko. Od podwyżki składek się nie liczy, tylko od podstawowej kwoty.

Pierwszy punkt ma znaczenie od 2024 roku, bo nowe świadczenie pielęgnacyjne można łączyć z pracą. Staż dalej rośnie, ale uważaj na kwoty. Gmina przestaje płacić przy każdym obowiązkowym tytule do ubezpieczeń, także przy małym zleceniu czy części etatu. Składki liczy się wtedy od Twojej pensji, a nie od świadczenia. Przy zarobkach niższych niż 3386 zł na konto emerytalne wpływa mniej, niż gdybyś pobierał samo świadczenie.

Opiekujesz się dorosłym? Zasady od 2024 roku

Od 1 stycznia 2024 roku nowe świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko na opiekę nad dzieckiem do 18. roku życia z odpowiednim orzeczeniem (art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Kto dostał je wcześniej na opiekę nad dorosłym, zachowuje je na starych zasadach, a gmina dalej płaci za niego składki z tym samym limitem 20/25 lat.

Nowi opiekunowie dorosłych, np. rodzica albo małżonka, korzystają z innego mechanizmu. Osoba niepełnosprawna może dostać świadczenie wspierające z ZUS, a za opiekuna, który nie pracuje, bo jej pomaga, i mieszka z nią, składki emerytalne i rentowe płaci ZUS z budżetu państwa (art. 6c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podstawą jest kwota świadczenia wspierającego, które dostaje podopieczny (art. 18 ust. 5f). Warunki są takie:

  • składki przysługują tylko jednej osobie sprawującej opiekę,
  • opiekun nie może mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty ani innego tytułu do ubezpieczeń (art. 9 ust. 6),
  • opiekun nie może pracować, bo przepis dotyczy wyłącznie osób, które nie podejmują zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej.

Limitu 20/25 lat w tym przepisie nie ma, składki należą się „przez okres sprawowania opieki”. Dwie rzeczy trzeba jednak wiedzieć.

Bez wniosku nie ma składek

To ubezpieczenie nie działa samo. Opiekun musi złożyć do ZUS wniosek o objęcie ubezpieczeniami (art. 36c), a ubezpieczenie zaczyna się najwcześniej od dnia jego złożenia (art. 13 pkt 13b). Nie działa to wstecz, więc każdy miesiąc zwłoki to miesiąc bez składek.

Składki mogą być kilka razy niższe

Przy 70–74 punktach podopieczny dostaje 792 zł świadczenia wspierającego. Na konto opiekuna wpływa wtedy około 155 zł składki emerytalnej miesięcznie, a nie około 661 zł jak przy świadczeniu pielęgnacyjnym.

To szczególnie ważne dla osób, które pobierają stare świadczenie pielęgnacyjne na dorosłego. Gdy podopieczny dostanie świadczenie wspierające, opiekun traci świadczenie pielęgnacyjne (art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym), a razem z nim składki płacone przez gminę. Zanim rodzina złoży wniosek, warto policzyć nie tylko kwoty świadczeń, ale też to, ile będzie wpływać na konto emerytalne opiekuna. Szczegóły i bezpieczną kolejność kroków opisuję w artykule Świadczenie wspierające w 2026 roku: ile wynosi i kto może je dostać?

Jak wpisać te lata w kalkulatorze

Kalkulator emerytalny liczy staż od daty rozpoczęcia pracy i odejmuje okresy bez składek emerytalnych. U opiekunów wygląda to tak:

  • Lata na świadczeniu pielęgnacyjnym, za które gmina płaciła składki, to zwykły staż. Nie wpisuj ich jako okresu bez składek.
  • Jeśli przed świadczeniem nigdy nie pracowałeś, w kroku 4 jako datę rozpoczęcia pracy podaj miesiąc, od którego dostajesz świadczenie.
  • Okresy, w których składek nie było, np. lata opieki po przekroczeniu limitu 20/25 lat albo przerwę między rezygnacją z pracy a przyznaniem świadczenia, wpisz w kroku 5 jako okres bez składek emerytalnych.

Tak wyliczony staż porównasz z progiem 20 lub 25 lat, od którego zależy emerytura minimalna.

Sprawdź, ile masz stażu i kiedy przejdziesz na emeryturę: przejdź do kalkulatora. Dane zostają w Twojej przeglądarce.

O tym, jakie inne okresy liczą się do stażu, piszę w tekście Ile lat pracy potrzebujesz, żeby dostać emeryturę w 2026 roku? Jeśli Twój podopieczny jest na rencie i zbliża się do wieku emerytalnego, przeczytaj też Przejście z renty na emeryturę z urzędu.

Najważniejsze w skrócie

  • Lata na świadczeniu pielęgnacyjnym, specjalnym zasiłku opiekuńczym i zasiłku dla opiekuna to okres składkowy. Składki emerytalne i rentowe płaci gmina.
  • Podstawą jest kwota świadczenia, więc w 2026 roku na konto emerytalne wpływa około 661 zł miesięcznie.
  • Gmina płaci tylko do osiągnięcia 20 lat (kobieta) albo 25 lat (mężczyzna) stażu, czyli do progu emerytury minimalnej.
  • Gdy pracujesz równolegle, składki płaci pracodawca, a gmina nie. Przy niskiej pensji to mniej pieniędzy na koncie.
  • Za opiekuna dorosłego od 2024 roku składki może płacić ZUS (art. 6c), ale tylko na wniosek, bez wyrównania wstecz i od kwoty świadczenia wspierającego, często dużo niższej.
  • W kalkulatorze lat ze składkami od gminy nie wpisuj jako okresu bez składek.

Często zadawane pytania

Czy świadczenie pielęgnacyjne wlicza się do stażu pracy do emerytury?

Tak. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna gmina opłaca składki emerytalne i rentowe (art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), więc ten czas jest okresem składkowym w ZUS. Gmina płaci jednak tylko do osiągnięcia 20 lat (kobieta) lub 25 lat (mężczyzna) okresów składkowych i nieskładkowych.

Jak długo gmina płaci składki za opiekuna?

Przez okres niezbędny do uzyskania 20 lat stażu przez kobietę i 25 lat przez mężczyznę, licząc także pracę sprzed opieki (art. 6 ust. 2a). Po przekroczeniu tego progu świadczenie jest dalej wypłacane, ale składek już nie ma.

Ile składek wpływa na konto opiekuna w 2026 roku?

Podstawą jest kwota świadczenia pielęgnacyjnego, w 2026 roku 3386 zł (art. 18 ust. 5a). Składka emerytalna wynosi 19,52%, czyli około 661 zł miesięcznie.

Czy gmina płaci składki, jeśli pracuję i pobieram świadczenie pielęgnacyjne?

Nie. Gmina nie opłaca składek, jeśli opiekun podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z innego tytułu, np. z umowy o pracę, zlecenia albo działalności (art. 6 ust. 2b). Składki płaci wtedy pracodawca lub sam opiekun, od swojego wynagrodzenia lub podstawy.

Kto płaci składki za opiekuna osoby dorosłej po 2024 roku?

Jeśli podopieczny pobiera świadczenie wspierające, a opiekun nie pracuje, mieszka z nim i nie ma emerytury ani renty, składki emerytalne i rentowe płaci ZUS z budżetu państwa (art. 6c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podstawą jest kwota świadczenia wspierającego. Opiekun musi złożyć wniosek do ZUS, a ubezpieczenie zaczyna się najwcześniej od dnia jego złożenia.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny i kwoty: listopad 2026 r.